Рамазан – Ислам күнтізбесіндегі ең қасиетті, берекелі ай. Бұл ай «он екі айдың сұлтаны» деп аталады, өйткені дәл осы айда адамзатқа тура жол және ақ пен қараны айыратын дәлел түрінде Қасиетті Құран Кәрім түсірілген. Алла Тағала Құранда: «Сендерден кім Рамазан айында болса, ораза ұстасын», – деп бұйырған,.
Ораза – рухани және тән тазалығы
Ораза (арабша «саум») сөзі тілдік жағынан «тыю», «өзін-өзі ұстау» деген мағынаны білдіреді. Ал шариғаттағы мағынасы – таң атқаннан күн батқанға дейін ниет ете отырып, ішіп-жеуден және нәпсі қалауларынан тыйылу. Оразаның парыз етілуінің басты мақсаты – адам бойында тақуалықты қалыптастыру. Алла Тағала: «Әй, мүміндер! Сендерге бұрынғыларға парыз қылғандай ораза парыз қылынды. Әрине сақсынарсыңдар (тақуалық етерсіңдер)», – деген,. Ораза адамды сабырлылыққа, нәпсісін тізгіндеуге және Жаратушыға шүкіршілік етуге тәрбиелейді.
Рамазан айының ерекшеліктері мен артықшылықтары
Бұл айдың басқа айлардан ерекшеленетін бірнеше қасиеті бар:
- Жұмақ есіктерінің ашылуы: Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) Рамазан айының алғашқы түнінде жұмақ есіктері айқара ашылып, тозақ есіктері жабылатынын және шайтандар кісенделетінін айтқан,.
- Күнәлардың кешірілуі: Кімде-кім Рамазан оразасын шынайы иманмен және сауабынан үміт етіп ұстаса, оның бұрынғы күнәлары кешіріледі,.
- Еселенген сауап: Рамазан айында жасалған нәпіл амалдардың сауабы басқа уақыттағы парыз амалдармен тең, ал парыз амалдардың сауабы жетпіс есеге артады.
- «Райян» қақпасы: Жәннатта тек ораза ұстағандар кіретін «Райян» атты арнайы қақпа бар. Қиямет күні ораза тұтушылар кірген соң, бұл қақпа жабылады.
- Дұғалардың қабылдануы: Ораза тұтушының ауызашар уақытындағы дұғасы кері қайтарылмайды.
Рамазан айындағы құлшылықтар
Бұл қасиетті айды барынша пайдалы өткізу үшін мұсылманға мынадай амалдарды орындау ұсынылады:
- Сәресі ішу: Таңсәріде тұрып ас ішуде (сәресі) береке бар, сондықтан оны қалдырмау керек.
- Ауызашар (Ифтар): Оразаны құрмамен немесе сумен ашқан абзал. Сондай-ақ, ораза тұтқан адамға ауызашар беру үлкен сауапты іс. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Кімде-кім осы айда ораза тұтқан бір жанға ауызашар берсе, оның күнәсі кешіріліп, тозақтан азат етіледі. Ораза тұтушының сауабынан да ешнәрсе кемітілмейді», – деген.
- Тарауық намазы: Рамазан түндерінде оқылатын Тарауық намазы – бекітілген сүннет. Бұл намазды жамағатпен оқу құпталған,.
- Құран оқу: Рамазан – Құран айы болғандықтан, бұл уақытта Құранды көп оқу, оны хатым ету (басынан аяғына дейін оқып шығу) мұстахаб амал саналады,.
- Қадір түнін іздеу: Рамазан айының ішінде мың айдан да қайырлы Қадір түні бар. Құран Кәрім дәл осы түні түсірілген,. Бұл түнде жасалған құлшылық 83 жылдық ғибадатқа тең,.
Оразаның әдептері
Ораза тек аштық пен шөлге шыдау емес. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Өтірік айтуын және өтірікпен амал етуін қоймаған адамның ішіп-жеуін тоқтатқанына Алла мұқтаж емес», – деген. Сондықтан ораза ұстаушы адам ғайбат айтудан, ұрыс-керістен және жаман сөздерден тыйылуы тиіс. Егер біреу тиіссе, «Мен оразамын» деп жауап қатқаны жөн.
Қорытынды
Рамазан – сабырлық, шүкіршілік және мейірімділік айы. Бұл айдың басы – рақым, ортасы – кешірім, ал соңы – тозақтан құтылу кезеңі. Ораза айт мерекесімен аяқталатын бұл ұлық айды әрбір мұсылман рухани тазару, Аллаға жақындау және мол сауапқа кенелу мүмкіндігі деп білуі қажет.
Шымкент қаласы орталық мешіті