Мақалалар

АТА-АНАҒА ДЕГЕН ҚҰРМЕТ

АТА-АНАҒА ДЕГЕН ҚҰРМЕТ

Мақалалар
Ислам – терең түсініп, ұғына білгенге адамгершілік пен мейірімнің, сыйластық пен құрметтің діні. Мұсылмандардың бір-біріне деген ізеті мен ізгілікке құштарлығы Ислам дінінің түпкі тамыры. Ал, ата-анаға құрмет көрсету әрбір мұсылманның борышы, парызы, Алланың міндеттеп тапсырған аманаты. Қасиетті Құран кәрімде  «Алла тағалаға  құлшылық қылыңдар. Оған еш нәрсені ортақ қоспаңдар. Және әке-шешеге, жақындарға, жетімдерге, міскіндерге, жақын көршіге, бөгде көршіге, жан жолдасқа, жолда қалғандарға және қол астындағыларға жақсылық қылыңдар» дейді. Әрбір адамға өз ата-анасынан асқан жанашыр жоқ, болмақ емес. Әке-шешенің мейірімі алтынға айырбасталмайды. Адам, ана құрсағынан бастап, ес біліп етек жапқанға дейінгі кезеңде әкенің алақаны, ананың мейірімі қамқор болмақ. Олардың перзентін
БАТЫРЖАН МАНСҰРОВ: «ИМАМДЫҚ ҚЫЗМЕТ – АКАДЕМИЯЛЫҚ МЕКТЕП»

БАТЫРЖАН МАНСҰРОВ: «ИМАМДЫҚ ҚЫЗМЕТ – АКАДЕМИЯЛЫҚ МЕКТЕП»

Мақалалар
Назарларыңызға Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Уағыз-насихат бөлімінің меңгерушісі Батыржан Мансұровпен сұхбатымызды ұсынып отырмыз. – Батыржан Берденұлы, әлемді дүрліктірген пандемия діни қызметке де әсер етпей қоймады. Мешітте айтылатын уағыз-насихаттар да онлайн режимге көшті. Осы онлайн дәрістердің артықшылығы мен кемшілігі неде? – Ғасыр сынағы дейміз бе, әлемге жайылған індет діни қызметке де кері әсерін тигізбей қоймады. Баршамызға белгілі мешіттерде жамағат намаздары мен мінберлерде айтылатын имамдарымыздың уағыз-насихаттары уақытша тоқтатылды. Әрине, мұндай қадамға сақтық үшін, елдің денсаулығы, адам өмірінің қауіпсіздігін сақтау үшін баруға тура келді. Алайда жамағаттың рухани иммунитетін түсіріп алмау үшін өзге де салалар секілді мешіт қызметі де, дін қызметк
ЖАНБОЛАТ САПАШОВ: «ПОДКАСТ СҰХБАТТАРЫМЫЗ КӨПТІҢ КӨҢІЛІНЕН ШЫҚТЫ»

ЖАНБОЛАТ САПАШОВ: «ПОДКАСТ СҰХБАТТАРЫМЫЗ КӨПТІҢ КӨҢІЛІНЕН ШЫҚТЫ»

Мақалалар
Елдегі пандемия жағдайына байланысты мешіттердегі діни насихаттар онлайн форматқа ауысқалы мінберде айтылатын уағыздарды монитор алдына отырып тыңдап келеміз. Осындай онлайн дәрістер мен сұхбаттарды жаңаша форматта өткізіп жүрген Алматыдағы «Орбита-3» мешітінің бас имамы, подкастер Жанболат Сапашовпен сұхбаттасып, жаңа тәсілдің жай-жапсары жайлы білген едік. – Алдымен өзіңізді таныстырып өтсеңіз. Қай өңірде дүниеге келдіңіз, қайдан білім алдыңыз? – 1989 жылы қазіргі Түркістан облысы Төле би ауданының Ақжар ауылында дүниеге келдім. Кейін автотехникумда оқып, көлік тасымалдау және ұйымдастыру мамандығын алдым. Одан кейін әскери борышымды өтедім. Әскерден келгеннен кейін діни білімге деген қызығушылығым пайда болды. Мешіттегі дәрістерге қатысып жүрдім. Сондай бір дәрістер кезі
БАЙЫРҒЫ ҚАЗАҚ ҚАНДАЙ БОЛДЫ?

БАЙЫРҒЫ ҚАЗАҚ ҚАНДАЙ БОЛДЫ?

Мақалалар
ХІХ ғасырдың ортасынан бастап Қазақ даласына көптеген саяхатшылар, зерттеушілер, этнографтар келді. А.Померанцев, К.Щенников, С.Ду­дин­­, П.Кошарев, Н.Нехорошев секілді зерттеушілер арнайы экспедициялар ұйымдастырып, қазақтың тұрмыс-тіршілігін суретке түсіріп һәм бейнелеп тарихта қалдырды. Соның бірі – Самуил Дудин. Ол 1899 жылы сол кездегі Семей облысы Павлодар уезi Баянауыл аймағында болып, қазақтың діні мен дәстүріне қатысты көптеген фотоколлекцияларды дүниеге әкелді. Дудиннің Ресей ғылым академиясына қарасты Антропология және этнография музейінің (Кунсткамера) иллюстрациялар қорында сақталған коллекцияларының бірсыпырасын өздеріңізге ұсындық... Бала оқытып отырған мұғалім. Авторы – С.Дудин, 1899 жыл Намаз алдындағы дәрет алу. Авторы – С.Дудин, 1899 жыл Қол
ҚҰМЫРСҚАНЫҢ ҚҰРДЫМЫ

ҚҰМЫРСҚАНЫҢ ҚҰРДЫМЫ

Мақалалар
Күнделікті нəпақасын тірнектеп тауып жүрген құмырсқа ойда жоқта бір тамшы балға кезігіп қалады. Жақындап барып дәмін көрді. Дәмі тіл үйіртіп, көңіліне қонды. Құмырсқа бір айналып əлгі балға қайта келді. Балдың дəмін тағы татты. Тоятын түрі жоқ. Көзін қиып тағы кеткісі жоқ. Өзі тойса да, көзі құрғыр тоймады. Бұл жолы балды шетінен емес, енді ішіне қарай кіріп жеді. Тойғандай болып шыққысы келді, аяғын балдан ала алмады. Əрі-бері аяқтарын сермеп еді одан сайын бал өзіне қарай тарта бастады. Қанша талпынғанымен еш амалы болмады. Осылайша құмырсқа көзі тоймаған балдың ішінде өмірін ерте тауысты. Білесіз бе, бұл бір мысал?! Мына дүние алаңы үлкен бал тамшысы секілді. Кім одан тек керегін алып, дер уағында нəпсісін тыя білсе, өзін мына дүниенің жамандығынан қорғай алғаны. Ал егер қ
ПАЙҒАМБАР ҺӘМ МӘДЕНИЕТ

ПАЙҒАМБАР ҺӘМ МӘДЕНИЕТ

Мақалалар
Мәдениеттілік – әрбір адамға қажет асыл қасиет және ол әдептіліктің, тазалықтың белгісі. Адам баласы өз ортасында мәдениеттілігімен, тазалығымен орын алады, сол арқылы танылады. Кімнің қандай адам екені оның жүріс-тұрысы мен мінез-құлқынан білініп тұрады. Сондықтан адам баласы қоғамда өз орнын таба білуі үшін әуелі, жеке өмірінде мәдениеттілік қағидаларын қалыптастыруы қажет. Дана бабаларымыз баланы бесігінен-ақ жақсы әдепке, мәдениетті, ізетті болуға баулыған. Мәдениетті мұсылман қиямет күні Алла елшісімен (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бірге болады. Хадисте: «Расында, сендердің іштеріңде ең жақсы көретiнiм және қияметте маған ең жақын болатындарың – мiнез-құлқы жақсы болғандарың» деген (Тирмизи). Қасиетті Құранда: «Ол Алла сендерді жерден жаратты әрі сол
МҰСАБЕК АҚТАМБЕРДІ: «ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІНІ САУАПТЫ ІСТЕРГЕ ПАЙДАЛАНҒАН ӘЛДЕҚАЙДА ҚАЙЫРЛЫ»

МҰСАБЕК АҚТАМБЕРДІ: «ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІНІ САУАПТЫ ІСТЕРГЕ ПАЙДАЛАНҒАН ӘЛДЕҚАЙДА ҚАЙЫРЛЫ»

Мақалалар
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының облыстардағы бас имамдарының сұхбаттар легін жалғастырамыз. Назарларыңызға Түркістан облысы өкілдігінің бас имамы Мұсабек Ақтамбердінің сұхбатын ұсынып отырмыз. – Түркістан облысы еліміздегі имамдардың туып-өсетін, қанаттанатын жері десек, өтірік емес. Аймақтағы қазіргі дін қызметкерлерінің халі қалай? – Еліміздің рухани астанасына айналған Түркістан қаласы қазіргі таңда Тұңғыш Президентіміздің қолдауымен жаңа келбетке ие болды. Қас қағым сәтте Түркістан түрленіп, таңғажайып қалаға айналып жатыр. Айналамыз өзгеріске ұшырап жатқанда, кеудесінде жаны бар адам баласы да өзгеріске ұмтылуы қажет. Алла Тағала қасиетті Құран Кәрімде: «Расында бір қауым өзін өзгертпейінше, Алла оны өзгертпейді» дейді («Рағыд» сүресі, 11-аят). Қазірг
ӘР ІСІҢДІ ӘСЕМДЕ…

ӘР ІСІҢДІ ӘСЕМДЕ…

Мақалалар
«Әр істі көркем түрде орында. Тіпті мал қораны тазаласаң да әдемілеп істе» деуші еді әкем. Бала кезде мұның мәнін түсінбейтінбіз... «Адамның мәдениеті үйге кіргенде көрінеді. Ол аяқ киім шешуден басталады. Қаз-қатар жинап қойсаң, қандай әдемі көрінбей ме? Үйге кіргенде әуелі дауысыңды көтеріп, үлкендерге сәлем бер. Тамаққа қариялардан бұрын қол салма. Олардың қолына су құйып, батасын ал, балам» дейтін... Бұл сөз пайғамбар өсиеті екенін өскен соң білдік. «Әке көрген оқ жонар» дейді. Әкенің бір тәрбиесін жүз мұғалім бере алмайды дегені рас екен. Оның өміршең өсиеті өмір бойы кәдеге жарап келеді. «Ер жігіттің мәдениетті болуы үстіндегі киімінен білінеді. Жағаңды кірлетпе. Шалбардың қыры пышақтай болу керек. Иіссуды қолдану күнделікті әдетіңе айналсын. Аяқ киіміңді
САБЫР – АСЫЛ ҚАСИЕТ

САБЫР – АСЫЛ ҚАСИЕТ

Мақалалар
Ислам діні - адамзат баласына өмір сүрудің тамаша үлгісін көрсететін таптырмас тәрбие тетігі. Ондағы әрбір бұйырық пен тыйымның негізінде жеке тұлғаның таным-түсінігі мен тұлғалық келбетінің қалыптасуындағы рөлі ерек. Соның ішінде сабыр ұғымының мәні мен маңызы зор. Ендеше өмірдің түрлі тауқыметі мен сынақтарына сабырлықты серік етудің артықшылықтары жайлы аз-кем ой бөлісейік. Асты асығыс асасаң түйілесің, сөзді асығыс сөйлесең күйінесің» деп бабаларымыз айтпақшы адам болмысындағы байлықтың үлкені байсалды мінез. Күнделікті өмірдегі әрбір амал-әрекетімізде осы қасиеттің ауадай қажеттілігі сәт сайын сезіліп жатады. Сондықтан ақ пен қараның ара жігін ажыратып, адамзат баласына тура жол нұсқау үшін түсірілген қасиетті Құранның көптеген аяттарында Алла Тағала мұсылмандарды жиі сабырға ша
ИМАМ МАТУРИДИ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

ИМАМ МАТУРИДИ ЖАЙЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

Мақалалар
Бүгінде әлем мұсылмандарының 90 пайызын сунниттер, қалған 10 пайызын шииттер құрайды. Статистикалық есепке сүйенсек, сол тоқсан пайыз сунниттің 87,2 пайызын Матуриди мен Әшғари мектебін ұстанатын «Әһли сүннет уәл-жамағат» жамағаты құрайды екен. Ал қалған 12,8 пайызы исламның ішіндегі түрлі ағымдарға тармақталады. Әһли сүннет фиқһта Ханафи, Шафиғи, Ханбали, Малики болып бөлінсе, сенім мәселесін Матуриди мен Әшғари мектептері қағидалары арқылы таниды. Қазіргі кезде әлемдегі сүннит мұсылмандардың жартысынан көбі (шамамен 53%) Ханафи мазһабын ұстанады. Ал ханафилердің басым көпшілігі Имам Матуридидің бір жүйеге келтірген сенім негіздерін басшылыққа алады. Матуриди мектебінің ғұламалары бір жүйеге келтірген иман негіздері – Орта Азия, Түркия, Балқан түбегі, Қытай, Үн